Esti artículu o seición necesita referencies qu'apaezan nuna publicación acreitada, como revistes especializaes, monografíes, prensa diaria o páxines d'Internet fiables. |
Mar Caspiu | |
---|---|
Xəzər dənizi (az) Каспий теңізі (kk) مازرون دریا (mzn) دریای خزر (fa) کاسپي درىا (glk) Каспийское море (ru) | |
![]() | |
Situación | |
![]() | |
Tipu |
lago endorreico (es) ![]() |
Parte de |
Mediterranean Sea Area (en) ![]() |
Coordenaes | 42°00′N 50°30′E / 42°N 50.5°E |
Datos | |
Altitú media | −28 m |
Superficie | 386 400 km² |
Noamáu por |
casitas (es) ![]() |
Conca hidrográfica |
cuenca del mar Caspio (es) ![]() |
Superficie de la conca | 3 500 000 km² |
Llonxitú | 1200 km |
Fondura |
1025 m (máximu) 211 m (media) |
![]() |
El mar Caspiu o mar de Khazar (n'azerbaixanu: Xəzər Dənizi; en persa: دریای خزر ; en rusu: Каспийское Mоре; y en turcomanu: Hazar Deňzi) ye la mayor masa d'agua continental del mundu: delles veces descríbeselu como'l mayor llagu del mundu, y otres considéraselu un mar[1][2][3]. Ye una conca endorreica asitiada ente Europa y Asia: al este d'El Cáucasu, al oeste de la gran estepa d'Asia Central, al sur de les fértiles llanaes de Rusia meridional (Europa oriental) y al norte de la montañosa meseta iranina, nel Asia occidental. La so estensión, escluyida'l persaláu llagu-golfu de Garabogazköl, asitiáu al este de so, ye de 372.000 km², y tien un volume d'agua de 78.200 km³[4]. La so salinidá ye del 1,2% (12 gramos de sal por llitru d'agua), la tercera parte de la del agua marina. Ta arrodiáu per Kazakstán al norte y noreste, por Rusia al norte y noroeste, por Azerbaixán al suroeste, por Irán al sur y por Turkmenistán al sureste.
La so llonxitú, en sentíu norte-sur, ye de casi 1.200 km, y el so anchor mediu ye de 320 km. Cubre una estensión d'alredor de 386.400 km², y la so superficie ta 27m perbaxu del nivel del mar. La so principal fonte d'agua, el ríu Volga, que ye'l mayor d'Europa, desagua nelli nel so estremu septentrional. Esta fastera de les sos orielles ye llana, mentantu que la central y la meridional fórmenla dos profundes conques. Esto fae qu'ente elles haiga importantes diferencies, n'estratos horizontales, no que cinca a la temperatura, la salinidá y la ecoloxía. El so llechu marín (o llacustre), nel sur, alcanza los 1.023 m perbaxu del nivel del mar, que convierten la zona na segunda depresión non oceánica más fonda del mundu, tres del llagu Baikal (1.180 m perbaxu del nivel del mar). Los testimonios escritos de los antiguos habitantes de la rexón amuesen qu'ellos consideraben al Caspiu como un océanu, probablemente pola so salinidá o pola so gran estensión.
El mar Caspiu tien una gran riqueza ecolóxica, y nelli rescamplen, no económico, la industria del petroleu y la derivada de la esplotación del caviar. La contaminación causada pola industria petrolífera, xunto cola qu'aporta nos ríos que desagüen nelli, tienen dañao la ecoloxía de so.